Heilög Regína, mey og píslarvottur - minning 7. september

Heilög Regína mey og píslarvottur

Í dag, 7. september, minnist kirkjan heilagrar Regínu, ungrar meyjar og píslarvotts frá 3. öld. Um ævi hennar vitum við ekki mikið með vissu, en minning hennar hefur lifað í kirkjunni um aldir og dýrkun hennar á sér mjög gamlar rætur í Frakklandi.

Heilög Móðir Teresa frá Kalkútta – minning 5. september

Heilög móðir Teresa frá Kalkútta stofnandi Kærleiksboðberanna (Missionaries of Charity)

„Ég kynni ykkur voldugustu konu heims.“
Þannig kynnti Pérez de Cuéllar, þáverandi framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, Móður Teresu frá Kalkútta þegar hún steig á svið á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 26. október 1985. Sjálfri fannst henni þessi lýsing óþægileg. Hún kallaði sig frekar „blýantstubb í höndum Guðs.“

Heilög Rósalía mey frá Palermo – minning 4. september

Heilög Rósalía frá Palermó

Heilög Rósalía (um 1125–1160) er verndardýrlingur borgarinnar Palermó á Sikiley. Hún er kölluð La Santuzza („litla heilaga“) og er minnst 4. september. Líf hennar var hulið í einveru og bæn, en öldum eftir dauða hennar varð hún tákn vonar fyrir heila borg á tímum mikillar neyðar. [1]

Heilagur Gregoríus mikli – páfi og kirkjufræðari - Minning 3. september

Heilagur Gregoríus mikli, páfi og kirkjufræðari

Heilagur Gregoríus mikli (um 540–604) var páfi á tíma mikilla atburða og persóna hans markaði djúp spor í sögu kirkjunnar. Hann er talinn einn af hinum fjórum miklu kirkjufræðurum Vesturkirkjunnar ásamt hinum heilögu Ambrósíusi, Híerónýmusi og Ágústínusi. Hann var leiðtogi sem sameinaði mikla skipulagshæfileika, djúpa trú og umhyggju fyrir fátækum, sjúkum og þeim sem ekki þekktu Krist.

Æviágrip

Gregoríus fæddist í Róm um árið 540 inn í rómverska aðalsætt. Faðir hans gegndi háu embætti í borginni. Móðir hans, heilög Silvía, er í tölu heilagra, og einnig föðursystir hans, heilög Tarsilla. Þannig erfði hann ekki aðeins háan félagslegan sess heldur einnig djúpa kristna trúararfleifð.

Æska hans var mörkuð þungbærum stórviðburðum sögunnar: árið 542 gekk skæð plága yfir Ítalíu og í kjölfarið fylgdu innrásir og ófriður sem lögðu samfélagið í rúst víða um land. Þrátt fyrir þetta hlaut Gregoríus framúrskarandi menntun og varð sjálfur borgarforingi Rómar (praefectus urbi) aðeins um þrítugt. En hið æðsta veraldlega embætti borgarinnar nægði honum ekki. Hann heyrði kall Krists: „Far þú, seldu allt sem þú átt og gef fátækum.“ Hann breytti fjölskylduvillu sinni á Caelíushæð í klaustur, lét af embætti og gerðist munkur.

Blessaður Louis-Joseph François og félagar, píslarvottar – minning 2. september

Blessaður Louis-Joseph François og félagar

Í dag, 2. september, minnist Vinsentsfjölskyldan blessaðs Louis-Joseph François og félaga hans, presta úr Reglu trúboða heilags Vinsents af Páli sem létu lífið á tímum frönsku byltingarinnar. Þeir voru ekki hermenn og börðust ekki gegn byltingunni með vopnum. Átök þeirra snerust um samviskuna: hvort prestur gæti svarið eið sem hann taldi ósamrýmanlegan trú sinni og samfélagi við kirkjuna. Louis-Joseph François var einn þeirra sem svöruðu þeirri spurningu með lífi sínu.

Prestur og prédikari

Louis-Joseph François fæddist 3. febrúar 1751 í Busigny í Frakklandi. Aðeins fimmtán ára gamall gekk hann inn í Reglu trúboða heilags Vinsents af Páli, Congregatio Missionis, og vann síðar heit sín innan reglunnar. Hann starfaði lengi við prestsmenntun og varð yfirmaður prestaskólans í Troyes. Síðar gegndi hann starfi aðalritara reglunnar. François þótti sérstaklega góður prédikari og var fenginn til að flytja ræður við merkileg tækifæri. Meðal þeirra var minningarræða um Louise prinsessu af Frakklandi, dóttur Loðvíks XV, sem hafði yfirgefið hirðlífið og gerst karmelnunna.

Árið 1788 var François sendur til Saint-Firmin í París þar sem hann tók við stjórn prestaskóla. Þar beið hans erfitt verkefni. Byggingar þurftu viðhald, fjárhagurinn var þröngur og tryggja þurfti framtíð skólans. En brátt varð ljóst að miklu stærri stormur var að skella á Frakklandi.

Heilagur Zenon – píslarvottur frá Níkomedíu - Minning 2. september

Hl. Zenon ásamt sonum sínum, Concordíusi og Þeódórusi

Heilagur Zenon var kristinn píslarvottur í Níkomedíu í Litlu-Asíu, þar sem nú er borgin İzmit í Tyrklandi. Um ævi hans vitum við lítið með vissu, en nafn hans hefur varðveist í píslarvottatölum kirkjunnar og minning hans er haldin 2. september.

Æviágrip

Gömul kristin hefð segir Zenon hafa verið föður tveggja sona, Concordíusar og Þeódórusar, og að þeir hafi allir liðið píslarvætti fyrir trú sína á Krist. Vatican News segir að aftaka þeirra sé rakin í fornri latneskri helgisögu, passio, sem tengir píslarvætti þeirra við valdatíma Júlíanusar fráhvarfsmanns á árunum 361–363.

Heilagur Egidíus einsetumaður - minning 1. september

Heilagur Egidíus einsetumaður og hindin

Í dag, 1. september, minnist kirkjan heilags Egidíusar, sem á latínu nefnist Aegidius og er víða þekktur undir nöfnunum Giles, Gilles eða Egidio. Hann var einsetumaður eða munkur sem virðist hafa starfað í sunnanverðu Frakklandi á fyrstu öldum miðalda. Um ævi hans vitum við lítið með fullri vissu, en minning hans varð ein sú útbreiddasta meðal dýrlinga miðalda.

Talið er að Egidíus hafi lifað á 7. eða snemma á 8. öld við neðri hluta Rhône-fljóts. Síðar reis klaustur sem kennt var við hann í Saint-Gilles-du-Gard og varð það mikilvægur pílagrímsstaður. Bærinn Saint-Gilles óx síðan upp í kringum klaustrið og leið pílagríma til Santiago de Compostela lá þar um.

Heilög Teresía Margrét af hinu alhelga Hjarta Jesú - minning 1. september

Heilög Teresía Margrét af hinu alhelga Hjarta Jesú

Heilög Teresía Margrét af hinu alhelga Hjarta Jesú (1747–1770) var Karmelnunna sem lifði stutta ævi en skildi eftir sig djúp andleg áhrif. Hún fæddist sem Anna Maria Redi í Arezzo á Ítalíu og ólst upp í trúuðu og velmegandi umhverfi. Hún sýndi snemma guðræknislega köllun og gekk sextán ára gömul í Karmelregluna í Flórens.

Höfuðdagur – Píslarvætti heilags Jóhannesar skírara - minning 29. ágúst

Heilagur Jóhannes skírari

Í dag minnist kirkjan píslarvættis heilags Jóhannesar skírara. Á íslensku hefur þessi dagur verið nefndur Höfuðdagur. Guðspjallið segir frá því hvernig Jóhannes skírari var hálshöggvinn að skipan Heródesar Antípasar. Hann var fangelsaður vegna þess að hann hafði átalið siðferðisbrot konungs (Mk 6,18). Flavius Jósefus, sagnaritari þess tíma, segir að Heródes hafi óttast uppreisn í kjölfar áhrifa Jóhannesar á fólkið. Í veislu Heródesar, í samkvæmi sem einkenndist af drykkjusvalli, varð hégómlegt loforð til þess Jóhannes missti líf sitt (Mk 6,17-29).

Heilagur Ágústínus af Hippo, biskup og kirkjufræðari - minning 28. ágúst

Hl. Ágústínus kirkjufræðari

Heilagur Ágústínus (354–430) er einn af áhrifamestu kirkjufræðurum kristninnar. Hann var biskup í Hippo í Norður-Afríku og verk hans hafa mótað guðfræði og heimspeki Vesturkirkjunnar fram á okkar daga. Ágústínus var maður mikillar greindar og brennandi ástríðu – líf hans er vitnisburður um leit mannsins að sannleikanum og hvernig Guð leiðir leitandann heim.

Heilög Móníka – minning 27. ágúst

Heilög Móníka

Heilög Móníka (331–387) er ein þekktasta móðir kristinnar hefðar. Hennar er minnst fyrir þrautseigju, óbilandi trú og stöðuga bæn fyrir syni sínum Ágústínusi, sem síðar varð einn mesti kirkjufræðari Vesturkirkjunnar. Hún er fyrirmynd þeirra sem biðja fyrir fjölskyldum sínum og treysta á miskunn Guðs.

Hátíð heilagrar Maríu meyjar frá Jasna Góra - 26. ágúst

Eftirmynd helgimyndarinnar í Jasna Góra sem nú er í kapellu Karmelklaustursins í Hafnarfirði

Í borginni Czestochowa, rúmlega 200 þúsund manna borgar í suðurhluta Póllands stendur klaustrið Jasna Góra (Bjartafjall) þar sem varðveitt er íkon heilagrar Maríu meyjar, kölluð Svarta Madonnan sem nýtur mikillar virðingar. Hún er meðal helgustu helgidóma Evrópu og hefur frá miðöldum verið miðja bænalífs og pílagrímaferða, jafnvel á árum síðari heimsstyrjaldar þegar öll ferðalög voru hættuleg fór fólk í einkaferðir til Jasna Góra. 

Klaustrið var stofnað árið 1382 og skv. helgisögn kom íkonið þangað tveim árum síðar. Helgisögn hermir að hl. Lúkas guðspjallamaður hafi málað myndina á borðplötu úr heimili hinnar Heilögu fjölskyldu. Í óeiginlegri merkingu má a.m.k. segja að hl. Lúkas Guðspjallamaður hafi dregið upp skýra mynd af Maríu mey í guðspjalli sínu. 

Heilagur Loðvík IX Frakkakonungur – minning 25. ágúst

Heilagur Lúðvík IX Frakkakonungur

Í dag, 25. ágúst, minnist kirkjan heilags Loðvíks IX Frakkakonungs, eins merkasta kristna þjóðhöfðingja miðalda. Í honum mættust vald og auðmýkt, konungleg ábyrgð og persónulegt bænalíf. Hann leit ekki á konungdóminn fyrst og fremst sem rétt til að stjórna heldur sem köllun til að þjóna, gæta réttlætis og bera sérstaka ábyrgð gagnvart þeim sem minnst máttu sín.

Loðvík fæddist í Poissy í Frakklandi 25. apríl 1214. Faðir hans var Loðvík VIII Frakkakonungur en móðir hans Blanka af Kastilíu, kona sem hafði djúp áhrif á trúarlegt uppeldi sonar síns. Þegar faðir hans lést árið 1226 var Loðvík aðeins tólf ára og var krýndur konungur sama ár. Blanka móðir hans fór því fyrst um sinn með ríkisstjórnina og tókst, þrátt fyrir uppreisnir voldugra aðalsmanna, að varðveita ríkið fyrir son sinn.

Áhrif hennar á Loðvík voru þó ekki aðeins pólitísk. Hún lagði mikla áherslu á kristilegt uppeldi hans og sú trú sem honum var innrætt í æsku varð ekki aðeins einkamál konungsins heldur mótaði hugmynd hans um skyldur hans sem þjóðhöfðingja.

Heilagur Barthólómeus postuli - hátíð 24. ágúst

Heilagur Barthólómeus postuli

Í dag, 24. ágúst, heldur kirkjan hátíð heilags Bartólómeusar postula, eins hinna tólf sem Kristur kallaði til að fylgja sér og verða vitni upprisu sinnar. Um ævi Bartólómeusar vitum við miklu minna en margra annarra postula. En í guðspjalli dagsins fáum við óvenju skýra svipmynd af manni sem byrjar á efasemd en endar í trúarjátningu.

Bartólómeus er nefndur meðal postulanna í samstofna guðspjöllunum og Postulasögunni. Frá fornu fari hefur hann almennt verið tengdur Natanael í Jóhannesarguðspjalli, manninum frá Kana í Galíleu sem Filippus leiðir til Jesú. Sú samsömun er gömul kirkjuhefð, þótt hún verði ekki sönnuð með fullri vissu út frá texta Nýja testamentisins einum.

Hl. María mey og drottning - minning 22. ágúst

Hl. María mey drottning himins og jarðar við hlið Sonar síns, Guðs og manns á himnum

Í dag, 22. maí minnist kirkjan heilagrar Maríu, meyjar og drottningar. Hún er dýrðarkóróna sköpunarinnar, reist til himna við hlið Sonar síns, konungs konunganna. Hjá Kærleiksboðberunum (Systrum Móður Teresu í Ingólfsstræti) er þessi dagur einnig helgaður Hinu Flekklausa hjarta Maríu, sem er verndari reglunnar.