 |
| Heilög María Goretti |
Hinn 6. júlí minnist kaþólska kirkjan heilagrar Maríu Goretti, ungrar ítalskrar stúlku sem lést aðeins tólf ára gömul árið 1902 eftir að hafa orðið fyrir hrottalegri árás. Líf hennar var stutt og fátæklegt, en vitnisburður hennar um trú, hreinleika og fyrirgefningu hefur haft áhrif á ótal kristna menn og konur allt fram á okkar daga.
Bernska í fátækt
María Goretti fæddist árið 1890 í Corinaldo á Ítalíu. Fjölskyldan var fátæk og flutti ítrekað í leit að vinnu. Þegar faðir hennar lést úr malaríu var María aðeins níu ára gömul. Móðir hennar sat þá eftir með stóran barnahóp og María tók á sig ábyrgð langt umfram aldur sinn. Hún var ekki elst systkina sinna heldur þriðja af sjö börnum. Samt varð hún fljótt ein helsta stoð heimilisins. Hún annaðist yngri systkini sín, eldaði mat, gerði við föt og sinnti heimilisstörfum á meðan móðir hennar vann úti á ökrunum. Fátæktin leyfði einfaldlega ekki að börnin væru aðeins börn.
Vegna fátæktarinnar fékk hún litla skólagöngu, en trúin skipaði stóran sess í lífi hennar. Hún bað rósakransinn með fjölskyldu sinni á hverju kvöldi og gekk langar leiðir til messu þegar kirkjan í nágrenninu var lokuð yfir sumarið.
„Nei – Guð vill það ekki“
Vegna fátæktarinnar deildi Goretti-fjölskyldan heimili með tveggja manna fjölskyldu ekkilsins Giovanni Serenelli og tvítugs sonar hans, Alessandros. Fjölskyldurnar unnu saman á leigujörðinni og bjuggu undir sama þaki, eins og algengt var meðal fátækra landbúnaðarverkamanna á þeim tíma. Alessandro hafði ítrekað reynt að neyða Maríu til kynferðislegra athafna og hótað að drepa hana ef hún segði nokkrum frá. Þann 5. júlí 1902 réðst hann enn á ný að henni. María streittist á móti og svaraði:
„Nei. Það er synd. Guð vill það ekki.“
Þegar hún sagði að hún vildi frekar deyja en að láta undan stakk Alessandro hana ítrekað með oddhvössu áhaldi. María var flutt á sjúkrahús í Nettuno þar sem hún lést daginn eftir, 6. júlí, aðeins tólf ára gömul. Það sem hefur gert Maríu Goretti að einni ástsælustu dýrlingi tuttugustu aldarinnar eru þó ekki aðeins hugrekki hennar heldur orð hennar á dánarbeðinu. Þegar hún var spurð hvort hún fyrirgæfi árásarmanninum svaraði hún:
„Ég fyrirgef honum og ég vil að hann verði með mér á himnum.“
Þessi orð urðu upphaf að óvæntri sögu umbreytingar.
Kraftur fyrirgefningarinnar
Alessandro Serenelli var dæmdur í þrjátíu ára fangelsi. Fyrstu árin sýndi hann enga iðrun. En eftir nokkur ár dreymdi hann Maríu. Í draumnum færði hún honum hvítar liljur sem breyttust í logandi eld í höndum hans. Sá draumur markaði upphaf djúprar iðrunar og trúarvakningar. Eftir tuttugu og sjö ár í fangelsi var honum sleppt lausum. Það fyrsta sem hann gerði var að heimsækja móður Maríu, Assuntu Goretti, og biðja hana fyrirgefningar. Svar hennar varð ógleymanlegt:
„Ef dóttir mín gat fyrirgefið þér, hvernig gæti ég neitað því?“
Daginn eftir gengu þau saman til altaris eins og móðir og sonur. Alessandro lifði síðan einföldu lífi sem þriðju-reglu Fransiskani og bar vitni um þá miskunn sem hafði umbreytt lífi hans.
Heilagleiki á tuttugustu öld
Píus XII páfi lýsti Maríu Goretti blessaða árið 1947 og tók hana í tölu heilagra árið 1950. Við vígsluna voru móðir hennar, systkini og jafnvel Alessandro sjálfur viðstaddir. Aldrei áður hafði jafn fjölmennur hópur safnast saman við dýrlingatöku í Róm. María Goretti hefur oft verið kölluð Agnes tuttugustu aldarinnar, enda minnir saga hennar á heilaga Agnesi sem einnig kaus fremur dauðann en að afneita kristinni köllun sinni.
Ekki aðeins fyrir unga – heldur fyrir okkur öll
Við dýrlingatöku Maríu Goretti árið 1950 benti Píus XII páfi á að saga hennar væri ekki aðeins saga barns sem sýndi óvenjulegt hugrekki, heldur ákall til allra kristinna manna. Hann minnti á að fæst okkar væru kölluð til píslarvættis, en öll værum við kölluð til staðfestu í trú, siðferðislegs hugrekkis og trúmennsku við Krist í daglegu lífi.
Páfinn hvatti foreldra til að ala börn sín upp í trú þannig að þau ættu sér traustan grunn þegar erfiðleikar mættu þeim. Hann hvatti jafnframt unga fólkið til að láta ekki leiðast af skammvinnum freistingum heldur stefna að heilögu lífi með hjálp bænar og náðar Guðs.
Fordæmi Maríu Goretti minnir okkur á að heilagleikinn birtist ekki aðeins í stórum og einstökum atburðum heldur einnig í þeirri daglegu ákvörðun að velja hið góða, vera trúföst samviskunni og sýna kærleika – jafnvel þegar það kostar fórnir. Með því verður lífið sjálft að hægfara píslarvætti kærleikans, eins og Píus XII orðaði það.
Fyrirgefningin sem sigrar hið illa
Í samfélagi þar sem biturleiki getur fylgt fólki alla ævi stendur María Goretti sem öflugur vitnisburður um annað svar. Hún sýnir að kristin fyrirgefning afsakar ekki hið illa, en hún neitar að láta hið illa eiga síðasta orðið. Þetta er ekki aðeins saga barns sem dó fyrir meira en hundrað árum. Hún er saga um kraft kærleikans til að umbreyta bæði fórnarlambinu og gerandanum.
Bæn
Guð, þú gafst heilagri Maríu Goretti hugrekki til að standa með sannleikanum og náð til að fyrirgefa þeim sem gerðu henni rangt.
Kenn okkur að hafna hinu illa án haturs, varðveita hjarta okkar hreint og treysta því að miskunn þín sé sterkari en synd heimsins.
Gef að við megum, eins og hún, bera vitni um kærleika Krists með lífi okkar og læra að fyrirgefa af öllu hjarta.
Amen.