 |
| Heilagur Pétur Krýsológus |
Það eru til menn sem skilja eftir sig mikil ritverk og aðrir sem geta sagt mikið í aðeins örfáum setningum. Heilagur Pétur Krýsológus tilheyrði síðari hópnum. Hann var svo þekktur fyrir skýrar og áhrifamiklar prédikanir að kirkjan gaf honum viðurnefnið Krýsológus – (úr grísku chrysos = gull og logos = orð), sem lýsir vel orðsnilld hans.
Á fimmtu öld, þegar Vestur-Rómaveldi var að liðast í sundur og óvissa ríkti víða, boðaði hann kristna trú af einfaldleika, skýrleika og djúpri gleði. Hann reyndi ekki að heilla fólk með löngum ræðum heldur vildi að orð Guðs næðu hjörtum þeirra.
Æviágrip
Pétur fæddist í borginni Imola á Norður-Ítalíu undir lok fjórðu aldar. Hann var djákni undir handleiðslu Kornelíusar biskups, sem hann minntist síðar ætíð með mikilli virðingu. Um árið 433 varð hann erkibiskup í Ravenna, sem þá var ein helsta stjórnsetur Vestur-Rómaveldis. Þar naut hann trausts bæði keisarafjölskyldunnar og Leós mikla páfa.
Á valdatíð sinni lét hann meðal annars reisa kirkju helgaða heilögum Andrési í hafnarborginni Classis við Ravenna. Um hundrað og áttatíu prédikanir hans hafa varðveist. Þær eru flestar stuttar, því hann taldi að prédikarinn ætti ekki að þreyta áheyrendur heldur leiða þá beint að kjarna fagnaðarerindisins. Árið 448 tók hann á móti heilögum Germanusi frá Auxerre þegar sá síðarnefndi kom til Ravenna. Þegar Germanus lést þar stýrði Pétur útför hans og varðveitti kufl hans og hárskyrtu sem helgar minjar.
Þegar Pétur fann að ævilokin nálguðust sneri hann aftur til heimaborgar sinnar Imola, þar sem hann lést líklega árið 450. Árið 1729 útnefndi Benedikt XIII páfi hann kirkjufræðara vegna hinnar djúpu og skýru guðfræði sem birtist í prédikunum hans.
Guð gerðist maður til að upphefja manninn
Í lestri tíðabænanna í dag hugleiðir heilagur Pétur eina af dýpstu ráðgátum kristinnar trúar: holdtekju Krists. Hann leggur áherslu á að Guð hafi ekki orðið maður af nauðsyn heldur af kærleika.
„Hvers vegna, maður, telur þú þig einskis metinn en ert samt Guði svo dýrmætur?... Hann hefur skapað þig í mynd sinni... Síðan tók Guð á sig í miskunn sinni það sem hann skapaði í yður.“
Þessi orð sýna kjarnann í guðfræði hans. Holdtekjan snýst ekki aðeins um fæðingu Jesú í Betlehem heldur um það að Guð endurreisir manninn og leiðir hann aftur til þeirrar reisnar sem honum var ætluð frá upphafi.
Hinn mikli heiður mannsins
Við hugsum stundum um kristindóminn fyrst og fremst sem trú sem fjallar um synd og fyrirgefningu. Pétur Krýsológus byrjar á öðrum stað: hann minnir okkur á verðmæti mannsins. Við erum sköpuð í Guðs mynd. Heimurinn var skapaður okkur til heimilis. Og þegar syndin hafði skaðað þá mynd gaf Guð ekki sköpun sína upp á bátinn heldur gekk sjálfur inn í hana.
Þess vegna er holdtekjan ekki aðeins saga um Jesú heldur einnig saga um okkur sjálf. Í Kristi sjáum við ekki aðeins hver Guð er heldur einnig hvað manninum er ætlað að verða. Þetta er áminning sem á fullt erindi við samtímann. Margir glíma við lítilsvirðingu gagnvart sjálfum sér eða telja líf sitt einskis virði. Pétur svarar því með einfaldri spurningu: Hvernig getur þú talið sjálfan þig lítils virði þegar Guð sjálfur taldi þig þess virði að verða maður?
Bæn
Drottinn Jesús Kristur,
þú sem opnaðir munn heilags Péturs Krýsológusar til að boða leyndardóm holdtekju þinnar með skýrleika og kærleika, gef okkur að sjá eigið líf í ljósi þeirrar reisnar sem þú hefur gefið manninum.
Kenndu okkur að meta hvert mannslíf sem dýrmæta gjöf,
að þiggja náð þína með þakklátu hjarta
og bera öðrum vitni um kærleika þinn með orðum og verkum.
Þú sem lifir og ríkir um aldir alda.
Amen.