 |
| Blessuð María Magdalena Fontaine og systur |
Hinn 26. júní minnist kaþólska kirkjan fjögurra systra sem létu lífið í frönsku byltingunni: blessaðrar Marie-Magdalene Fontaine, Marie-Françoise Lanel, Thérèse Fantou og Jeanne Gérard. Þær tilheyrðu Systrum kærleikans, reglunni sem heilagur Vinsent af Pál og heilög Lúísa de Marillac stofnuðu til að þjóna fátækum, sjúkum og yfirgefnum. Þær voru hálshöggnar í Cambrai 26. júní 1794, aðeins mánuði áður en ógnarstjórn frönsku byltingarinnar hrundi. Árið 1920 voru þær teknar í tölu blessaðra af Benedikt XV páfa.
Þjónusta við fátæka
Í borginni Arras ráku systurnar svokallað Hús kærleikans (Maison de Charité). Þar önnuðust þær sjúka, heimsóttu fátækar fjölskyldur og sáu um menntun barna. Íbúar borgarinnar virtu þær mikils og starf þeirra var órjúfanlegur hluti af samfélaginu. Þegar franska byltingin tók á sig sífellt harðari mynd urðu trúarreglur fyrir miklum ofsóknum. Sumum systranna var ráðlagt að flýja til Belgíu og tvær þeirra gerðu það. Hinar fjórar kusu að vera áfram meðal fólksins sem þær höfðu þjónað svo lengi.
Trú þeirra kostaði þær lífið
Árið 1794 náði ógnarstjórn byltingarinnar til Arras. Hús kærleikans var tekið yfir af byltingarstjórninni og systurnar sættu sífelldu áreiti. Þær voru sakaðar um ýmis ósönn brot og handteknar 14. febrúar. Í fangelsinu héldu þær áfram að hugga aðra fanga, hlusta á áhyggjur þeirra og styrkja þá í voninni. Við yfirheyrslur neituðu þær að sverja eið sem þær töldu brjóta gegn samvisku sinni og trú á kirkjuna.
Ógnarstjórn byltingarinnar
Franska byltingin hófst árið 1789 með háleitum hugsjónum um frelsi, jafnrétti og bræðralag. Fljótlega tók hún þó á sig aðra mynd. Á árunum 1793–1794, á tímabili sem kennt er við ógnarstjórnina (La Terreur), beittu byltingaryfirvöld kerfisbundnu ofbeldi gegn þeim sem taldir voru óvinir lýðveldisins. Þúsundir manna voru teknar af lífi með fallöxinni, oft eftir skammvinn sýndarréttarhöld.
Kaþólska kirkjan varð eitt helsta skotmark byltingarinnar. Klaustrum var lokað, kirkjueignir gerðar upptækar og prestar og trúarsystur neydd til að sverja eið sem fól í sér undirgefni við nýja stjórnskipan kirkjunnar. Margir töldu slíkan eið ósamrýmanlegan trú sinni og samvisku. Sumir kusu útlegð en aðrir sátu áfram hjá fólkinu sem þeir þjónuðu og greiddu fyrir það með lífi sínu.
Hinar fjórar systur í Arras voru meðal þessara trúföstu karla og kvenna. Þær voru ekki dæmdar fyrir ofbeldisverk eða pólitíska uppreisn heldur vegna þess að þær neituðu að fórna samvisku sinni. Píslarvætti þeirra varð því tákn um trúfrelsi og staðfestu gagnvart ríkisvaldi sem krafðist algjörrar hlýðni.
Aðfaranótt 26. júní voru þær fluttar á miklum hraða til Cambrai. Þar voru þær dæmdar til dauða samdægurs.
Rósakransinn varð að píslarvættiskórónu
Meðan þær biðu aftökunnar báðu þær rósakransinn saman. Verðirnir tóku kransana af þeim og gerðu gys að þeim með því að leggja þá á höfuð þeirra eins og kórónur. En það sem átti að vera niðurlæging varð að tákni sigurs. Með rósakransana á höfðinu gengu systurnar um götur Cambrai syngjandi sálminn Ave Maris Stella – Heill þér hafsins stjarna – einn elsta maríusálm kirkjunnar.
Við aftökupallinn sagði systir Marie-Magdalene Fontaine rólega:
„Við verðum síðustu fórnarlömbin.“
Við aftökupallinn sagði systir Marie-Magdalene Fontaine rólega: „Við verðum síðustu fórnarlömbin.“ Orðin reyndust sannspá á þann hátt að þær urðu síðustu fórnarlömb ógnarstjórnarinnar í Cambrai. Aðeins mánuði síðar féll Robespierre og með falli hans lauk ógnarstjórninni um allt Frakkland.
Frá blessaðri til heilagrar
Þessar fjórar trúarsystur voru lýstar blessaðar (sælar) af Benedikt XV páfa árið 1920 og bera því titilinn blessaðar en hafa enn ekki verið teknar í tölu heilagra. Það kann að vekja furðu, því þær dóu sem píslarvottar fyrir trú sína.
Á fyrstu öldum kirkjunnar voru píslarvottar jafnan taldir heilagir án sérstakrar málsmeðferðar. Síðar tók páfastóll sér vald til að annast heilagleikalýsingar og varð þá til tvíþætt ferli: fyrst sællleikaýsing og síðan heilagleikalýsing. Píslarvottar þurfa ekki kraftaverk til sællýsingar, en samkvæmt núgildandi reglum þarf venjulega viðurkennt kraftaverk sem verður fyrir fyrirbæn þeirra eftir sællýsinguna áður en þeir eru teknir í tölu heilagra.
Að þær séu enn nefndar „blessaðar“ felur því ekki í sér að kirkjan efist um heilagleika þeirra. Munurinn snýr fyrst og fremst að því hvort opinber dýrkun þeirra nær til allrar kirkjunnar eða aðeins til ákveðinna landssvæða og trúarreglna.
Trúfesti í þjónustu
Píslarvætti þessara fjögurra systra minnir okkur á að heilagleiki birtist ekki aðeins í djúpri guðfræði, áhrifamiklum predikunum eða trúarlegum undrum heldur einnig í daglegri þjónustu við þá sem þjást. Þær yfirgáfu ekki sjúklinga sína þegar hættan jókst heldur voru hjá þeim, jafnvel þótt þær vissu að það gæti kostað þær lífið. Þær sýna einnig að samviskan er ekki eitthvað sem hægt er að leggja til hliðar þegar stjórnvöld krefjast þess. Fyrir þær var trúin ekki einkamál sem mætti aðlaga að pólitískum straumum heldur sannleikur sem vert var að deyja fyrir.
Bæn
Blessuðu Marie-Magdalene Fontaine, Marie-Françoise Lanel, Thérèse Fantou og Jeanne Gérard, sem þjónuðuð Kristi í hinum fátæku og hélduð trúfesti ykkar allt til dauða, biðjið fyrir okkur. Hjálpið okkur að vera staðföst í trú, trú samvisku okkar og kærleika til náungans, svo að við megum þjóna Kristi af hugrekki, hvort sem dagar eru auðveldir eða erfiðir. Amen.