 |
| Heilagur Kamillus frá Lellis |
Það eru fáir sem hafa breytt jafn miklu fyrir sjúka og deyjandi og heilagur Kamillus frá Lellis. Hann var ekki fæddur heilagur né óaðfinnanlegur. Æska hans einkenndist af hernaði, veikindum og spilafíkn sem kostaði hann allt sem hann átti. En einmitt úr þeirri reynslu óx djúp samúð með þeim sem þjást. Þegar hann fann Krist varð þjónustan við hina sjúku að lífsköllun hans.
Í dag, 14. júlí, minnist kaþólska kirkjan þessa prests og stofnanda Kamillusarreglunnar (Þjónustu hinna sjúku), sem gerði umönnun sjúkra að heilagri köllun.
Frá hermanni til þjóns sjúkra
Kamillus fæddist árið 1550 í Abruzzi á Ítalíu. Hann var stór vexti og ungur gekk hann í herþjónustu ásamt föður sínum í stríðum gegn Tyrkjum. Á þeim árum fékk hann sár á fæti sem greri aldrei og olli honum miklum þjáningum alla ævi.
Veikindin leiddu hann á sjúkrahús í Róm þar sem hann kynntist af eigin raun hvernig sjúkum var oft sinnt af kæruleysi og afskiptaleysi. Á sama tíma glímdi hann við spilafíkn sem hafði náð svo sterkum tökum á honum að hann tapaði öllum eigum sínum og stóð allslaus á götum Napólí.
Á kyndilmessudegi árið 1575 varð líf hans fyrir afgerandi breytingu. Hann féll á kné, iðraðist fyrra lífs síns og ákvað að helga sig Guði. Hann reyndi að ganga í Kapúsínaregluna en langvinnur sjúkdómur hans gerði það ómögulegt. Þess í stað sneri hann aftur á sjúkrahúsið San Giacomo í Róm, fyrst sem þjónn en síðar sem yfirmaður þess. Þar kviknaði sú hugsjón sem átti eftir að marka ævistarf hans.
Reglan sem fæddist úr kærleika
Kamillus sá að margir sinntu sjúklingum af skyldurækni en skorti hlýju og virðingu. Hann safnaði því í kringum sig mönnum sem vildu þjóna hinum sjúku af kærleika Krists. Þeir gáfu sérstakt heit um að annast sjúklinga, jafnvel þegar farsóttir geisuðu og líf þeirra sjálfra var í hættu.
Árið 1584 var Kamillus vígður prestur með stuðningi heilags Filippusar Neri, og fáum árum síðar hlaut nýja reglan kirkjulega viðurkenningu.
Bræðurnir þjónuðu á sjúkrahúsum, í heimahúsum, á vígvöllum, á skipum þar sem farsóttir geisuðu. Þeir urðu jafnframt frumkvöðlar í því sem við myndum í dag kalla sjúkraflutninga og skipulagða vettvangshjálp hermanna. Margir þeirra létu lífið við að hjúkra þeim sem aðrir þorðu ekki að nálgast.
Tilvitnun: „Sjúkur var ég og þér vitjuðuð mín“
Í lestri dagsins úr tíðabænabókinni lýsir einn af samferðamönnum Kamillusar því hvernig hann leit á þá sem þjáðust:
„Hann sá persónu Krists í hinum sjúku... þegar hann mataði sjúklingana sá hann í hverjum þeirra annan Krist.“
Þessi orð eru lykillinn að öllu lífi hans. Hann sinnti ekki aðeins sjúkum vegna mannúðar, heldur vegna þess að hann trúði orðum Jesú:
„Sjúkur var ég og þér vitjuðuð mín.“ (Matt 25.36)
Fyrir Kamillus voru þessi orð ekki myndlíking heldur raunveruleiki. Hver sjúklingur var Kristur sjálfur sem bað um umhyggju, virðingu og kærleika.
Lærdómur dagsins
Samfélag nútímans býr yfir betri læknisfræði en nokkru sinni fyrr. Við eigum fullkomin sjúkrahús, háþróaðan tæknibúnað og öflug lyf. Samt getur alltaf skapast sú hætta að sá sem þjáist verði aðeins sjúkraskrá, greining eða verkefni sem þarf að ljúka. Heilagur Kamillus minnir okkur á að engin tækni getur komið í stað samúðar. Bros, hlýleg orð, hönd sem heldur um aðra hönd eða nærvera hjá þeim sem eru einmana getur stundum verið jafn mikilvæg og sjálf meðferðin.
Heilagur Kamillus lifði eftir sannfæringu sem á rætur sínar í guðspjallinu: Kristur felur sig í þeim sem þjást. Þess vegna sýndi hann sjúklingunum sömu lotningu og hann hefði sýnt altarissakramentinu. Samferðamenn hans segja að þegar hann mataði sjúka hefði hann séð „annan Krist“ í hverjum þeirra. Það var ekki skáldlegt orðalag heldur trú sem mótaði allt líf hans.
Þessi sýn er jafn brýn í dag. Við lifum á tímum þar sem fólk getur verið fyrirlitið, útilokað eða sætt fordómum vegna veikinda, fötlunar, fátæktar eða annarra aðstæðna í lífi sínu. Heilagur Kamillus minnir okkur á að áður en við sjáum nokkuð annað eigum við að sjá manneskjuna sjálfa – og í henni andlit Krists. Kristinn kærleikur byrjar ekki á því að spyrja hver náunginn sé, heldur á því að mæta honum af virðingu, miskunn og von. Við erum kölluð til að sjá reisnina sem Guð hefur gefið hverjum og einum. Þar sem kærleikurinn mætir hinum þjáða verður þjónustan að bæn og umhyggjan að lifandi vitnisburði um nærveru Krists í heiminum.
Bæn
Heilagi Kamillus frá Lellis,
þú sem sást sjálfan Krist í hinum sjúku og þjáðu,
bið fyrir okkur.
Kenn okkur að mæta þeim sem glíma við veikindi,
einmanaleika og sorg með virðingu,
þolinmæði og kærleika.
Blessaðu alla lækna, hjúkrunarfræðinga,
sjúkraliða, sjúkraflutningamenn, heimahjúkrunarfólk
og alla sem annast veika af trúmennsku og fórnfýsi.
Gef okkur augu sem sjá Krist í náunga okkar,
hjarta sem fyllist meðaumkun
og hendur sem eru reiðubúnar til þjónustu.
Fyrir Krist, Drottin vorn.
Amen.
---
Heimildir
Butler's Lives of the Saints. Burns & Oates, Kent, 1981–1985.
Tíðabænabók Kaþólsku kirkjunnar á netinu: https://breviar.sk
Myndin er í stíl glerlistaverks unnin með aðstoð gervigreindar, byggt er á hefðbundinni helgimynd af heilögum Kamillusi frá Lellis.