![]() |
| Heilagur Pétur heldur á lyklunum og heilagur Páll á bók. Að baki þeim sjást Péturskirkjan í Vatíkaninu og Pálskirkjan utan múranna í Róm. |
Tvær kirkjur í Róm varðveita minningu postulanna Péturs og Páls á þeim stöðum þar sem þeir eru taldir hvíla. Önnur stendur á Vatíkanhæð en hin við gamla veginn frá Róm til hafnarborgarinnar Ostíu. Vígslu þeirra er minnst saman 18. nóvember. Í dag eru 400 ár liðin frá vígslu Péturskirkjunnar sem nú stendur og samkvæmt dagskrá Páfagarðs mun Leó XIV páfi halda þar afmælismessu klukkan 16 að íslenskum tíma. [1]
Tvær kirkjur yfir gröfum postulanna
Á fjórðu öld lét Konstantínus keisari reisa basilíkur þar sem kristnir menn í Róm minntust postulanna. Fyrsta Péturskirkjan stóð í meira en þúsund ár. Árið 1506 hófst smíði nýrrar kirkju á sama stað og Úrbanus VIII páfi vígði hana 18. nóvember 1626. Hvelfingin, sem Michelangelo hannaði, er nú eitt þekktasta kennileiti Rómar. [2]
Við veginn til Ostíu stóð gröf Páls handan borgarmúranna. Af legu sinni dregur kirkjan nafnið San Paolo fuori le Mura, Pálskirkja utan múranna. Fyrsta basilíkan þar var reist á dögum Konstantínusar. Stærri kirkja tók við af henni undir lok fjórðu aldar í páfatíð Sirikíusar. Sú kirkja stóð um aldir þar til eldur lagði hana að mestu í rúst árið 1823. Hún var endurreist og Píus IX páfi vígði núverandi Pálskirkju 10. desember 1854. [3]
Sameiginlega vígsluminningin á sér lengri sögu en kirkjurnar sem nú standa. Í tíðabænabókinni segir að hennar hafi verið minnst frá 12. öld og að síðar hafi hún verið tekin upp í allri latnesku kirkjunni. Þar er henni líkt við vígsluminningu Maríukirkjunnar meiri 5. ágúst. Á þeim degi er móðerni Maríu heiðrað og 18. nóvember er Péturs og Páls minnst með sama hætti á sameiginlegri vígsluminningu kirkna þeirra. [4]
Tvö augu á einum líkama
Í lestri dagsins í tíðabænabókinni líkir heilagur Leó mikli páfi Pétri og Páli við tvö frækorn sem Guð sáði. Aldirnar sem liðu frá píslarvætti postulanna til daga Leós höfðu fært Róm minningu margra annarra kristinna manna sem létu lífið fyrir trú sína. Í þeim sér Leó uppskeruna af sáningu postulanna. Trú sem á rætur í krossi Krists gat borið ávöxt þrátt fyrir ofsóknir. [4]
Leó bregður síðan upp annarri mynd. Guðs náð hafi gert þessa tvo postula „líka tveimur augum sem færa líkamanum ljós en höfuð hans er Kristur“. Leó hafði flutt prédikunina á hátíð postulanna 29. júní. Orð hans eiga líka heima á vígsluminningunni, þegar kirkjurnar tvær draga athyglina að þeim sem þar er minnst og til Krists, sem þeir báðir boðuðu. [4]
Messulestrar minningarinnar sýna postulana við ólíkar aðstæður. Í Postulasögunni er Páll á leið til Rómar undir gæslu. Þegar kristnir menn koma á móti honum þakkar hann Guði og fær nýjan kjark. Í Róm tekur hann á móti þeim sem til hans leita og boðar þeim Guðs ríki. Í guðspjallinu tekur Pétur að sökkva í óveðrinu og hrópar „Drottinn, bjarga þú mér!“ Jesús réttir þegar út höndina og tekur í hann. Pétur þiggur hjálp úr hendi Krists. Páli berst hún fyrir tilstilli fólks sem leggur leið sína út fyrir borgina til að hitta hann. [5]
Fyrra Pétursbréf biður okkur að láta byggja okkur upp sem „lifandi steina í andlegt hús“. Í kirkjum postulanna hefur fólk um aldir komið saman til að heyra orð Guðs, halda messu og biðja. Í okkar eigin kirkjum tökum við þátt í sömu bæn og sama verki. Við getum tekið á móti þeim sem koma til okkar og gengið til móts við þá sem þurfa uppörvun, eins og kristna fólkið gerði þegar Páll nálgaðist Róm. [6]
Bæn
Drottinn Jesús Kristur, þú réttir Pétri hönd þína í óveðrinu og gafst Páli kjark á leiðinni til Rómar. Fyrir bænir postulanna biðjum við þig að styrkja trú okkar. Kenndu okkur að taka á móti þeim sem til okkar koma og ganga til móts við fólk sem þarfnast stuðnings. Byggðu okkur upp sem lifandi steina í kirkju þinni. Amen.
Heimildir
- Páfagarður. Messa á 400 ára vígsluafmæli Péturskirkju, 18. nóvember 2026, kl. 17 að staðartíma í Róm. ↩
- Péturskirkja. Saga og bygging basilíkunnar. Catholic Encyclopedia. Basilica of Saint Peter. ↩
- Pálskirkja utan múranna. Saga basilíkunnar. Páfagarður. Sögulegt yfirlit. Italia.it. Vegurinn milli Rómar og Ostíu. ↩
- Tíðabænabókin, 18. nóvember. Inngangur að vígsluminningu höfuðkirkna postulanna og síðari lestur lestrartíðar. Heilagur Leó mikli. Sermo 82, 6–7 (PL 54, 426–428). Tilvitnunin er úr íslenska texta tíðabænabókarinnar. ↩ Vígsluminningin · ↩ Frækornin · ↩ Augun tvö
- Messulestrar vígsluminningarinnar. Hið íslenska biblíufélag. Postulasagan 28.11–16, 30–31 og Matteusarguðspjall 14.22–33. ↩
- Hið íslenska biblíufélag. Fyrra Pétursbréf 2.4–5. ↩
Gervigreind var notuð við vinnslu pistilsins og gerð myndarinnar.
