20 október 2026

Heilög María Bertilla Boscardin - minning 20. október

Heilög María Bertilla Boscardin

Sprengjuflugvélar yfir Treviso, sprengingar í borginni og fólk á leið í skjól. Á sjúkrahúsinu lágu sjúklingar sem ekki var hægt að flytja. Hjá þeim var ung hjúkrunarsystir, María Bertilla Boscardin. Hún var sjálf föl af ótta, segir ævisöguritarinn Antonio Sicari, en yfirgaf ekki sjúkrabeðin. [1]

Þessi mynd úr fyrri heimsstyrjöldinni færir okkur nær konunni sem kirkjan minnist 20. október. Hugrekki hennar fólst í að vera hjá fólkinu sem þurfti á henni að halda, þótt hún óttaðist um eigið líf. 

Æviágrip

Heilög María Bertilla Boscardin fæddist 6. október 1888 í Brendola við Vicenza á Norður-Ítalíu og hlaut skírnarnafnið Anna Francesca. Foreldrar hennar, Angelo Boscardin og Maria Teresa Benetti, voru fátæk bændahjón. Hún átti tvo yngri bræður, Giovanni Battista og Abramo. Sá yngri lést aðeins þriggja ára, en Giovanni Battista úr berklum árið 1921, ári áður en hún sjálf lést. Anna tók snemma þátt í heimilisstörfum og vinnu á akrinum og skólaganga hennar varð stutt. [6]

Heimilið einkenndist einnig af ótta. Sicari lýsir drykkju og afbrýðisemi föðurins og ofbeldi hans gegn móðurinni. Stúlkan leitaði stundum skjóls hjá nágrönnum. Eitt sinn flúðu mæðgurnar saman til helgidómsins Monte Berico og vörðu þar nóttinni undir súlnagöngunum. [1]

Móðirin varð henni mikilvæg stoð í trúnni. Þegar Jóhannes XXIII minntist síðar á tár og angist bernsku hennar lagði hann jafnframt áherslu á þann styrk sem hún hafði sótt í kristið uppeldi. Sóknarpresturinn gaf henni trúfræðslukver sem hún las af alúð og varðveitti. [3] [4]

Anna var feimin, átti erfitt í skóla og var uppnefnd „gæsin“. Þegar hún vildi verða reglusystir efaðist sóknarpresturinn fyrst um hæfni hennar. Síðar spurði hann hvort hún kynni að afhýða kartöflur. Hún játti því, og hann hjálpaði henni áfram. [1]

Viðurnefnið lýsir því hvernig aðrir dæmdu hana. Það getur verið erfitt fyrir barn að losna undan slíkum dómi, sérstaklega þegar feimni og óöryggi er ranglega talið bera vott um hæfileikaleysi.

Árið 1905 gekk hún í söfnuð systra heilagrar Dóróteu í Vicenza, dætra hinna alhelgu hjartna, og tók sér nafnið María Bertilla. Hún vann fyrst í eldhúsi, við bakstur og í þvottahúsi. Síðar hóf hún nám og þjálfun í hjúkrun á sjúkrahúsinu í Treviso og lauk hjúkrunarprófi. [3] [5]

Yfirmóðirin vanmat hana einnig. Við umönnun barnanna komu þó hæfileikar hennar í ljós. Læknir lýsti því hvernig óttaslegin börn róuðust hjá henni, héldu í klæði hennar og fylgdu henni eins og móður sinni. [1]

Jóhannes XXIII lýsti henni síðar sem færri og vandvirkri hjúkrunarkonu sem huggaði og róaði sjúklinga sína. Þar sem aðrir höfðu séð litla hæfileika birtust yfirvegun, kunnátta og næmni fyrir þörfum fólks. [4]

Þegar fyrri heimsstyrjöldin færði hættuna inn í Treviso reyndi enn meira á þessa þjónustu. María Bertilla varð hjá þeim sem ekki gátu leitað skjóls. Sú ákvörðun sýnir sérstaklega vel hvað hetjulegur kærleikur getur falið í sér: að axla ábyrgð á hinum varnarlausa þegar óttinn knýr mann sjálfan til undanhalds.

Eftir flutning sjúkrahússins til Lombardíu mætti hún skilningsleysi og ágreiningi sem varð til þess að hún var tekin úr hjúkrunarstörfum og látin vinna í þvottahúsi. Það tók hana sárt. Síðar sneri hún aftur til Treviso og fékk að halda áfram umönnun sjúkra. [2] [5]

Hún var ekki ósnortin af því sem á hana reyndi. Reglusöfnuður hennar lýsir henni sem tilfinningaríkri, hvatvísri og skapmikilli konu sem fann sárt fyrir ögrun. Þolinmæði hennar og yfirvegun kröfðust meðvitaðs sjálfsaga. Hún hafði einsett sér að verða heilög og leitaði styrks hjá Jesú til að móta líf sitt eftir honum. [9]

Píus XII skýrði þessa hlið ævi hennar við sælugerðina. Hún hefði ekki verið þekkt fyrir trúarhrif eða kraftaverk í lifanda lífi, heldur sífellt dýpri sameiningu við Guð í þögn, starfi, bæn og hlýðni. Úr því sambandi hefði sprottið kærleikurinn sem hún sýndi öðrum. [7]

Heilagleiki hennar birtist þannig í daglegri eftirfylgd við Krist. Hún vann að því að móta eigin skapgerð, lærði að beina athyglinni að þörfum annarra og hélt þeirri stefnu þegar aðstæður urðu erfiðar. Trúin bar ávöxt í verkum.

Sjálf þekkti hún veikindi af eigin raun. Tuttugu og tveggja ára gekkst hún undir aðgerð vegna æxlis. Hún náði sér nægilega til að halda áfram störfum, en sjúkdómurinn tók sig upp að nýju. Eftir aðra aðgerð lést hún 20. október 1922, nýorðin þrjátíu og fjögurra ára. Jarðneskar leifar hennar eru varðveittar í móðurhúsi reglusafnaðarins í Vicenza. [2] [5]

Kirkjan viðurkenndi hetjulegt stig dyggða hennar 31. júlí 1949. Fyrir sælugerðina voru tvær lækningar viðurkenndar sem kraftaverk fyrir fyrirbæn hennar: lækning Sebastianos Fasan af bólgu í beini og beinhimnu efri kjálka og Ottorinos Grigolato af heilahimnubólgu eftir áverka. Píus XII lýsti hana sæla 8. júní 1952. [3] [8]

Fyrir dýrlingatökuna voru tvær frekari lækningar viðurkenndar. Veronica Frigo hafði fyrir mistök tekið inn eitur í stað lyfs og orðið lífshættulega veik. Eftir níu daga bænir um fyrirbæn Bertillu var lækning hennar viðurkennd sem skyndileg og fullkomin. Cesira Fasolato, sem þjáðist af berklabólgu í lífhimnu á grindarholssvæði, náði samkvæmt dýrlingatökubréfinu fullri heilsu aðfaranótt 4. mars 1953 eftir bænir um fyrirbæn hennar. Jóhannes XXIII tók Maríu Bertillu í tölu heilagra 11. maí 1961. [8] Hún er meðal þeirra dýrlinga sem minnst er 20. október í rómversku dýrlingaskránni. Í biskupsdæminu í Treviso er þann dag haldin minning hennar.

Myndin af hjúkrunarsystur við sjúkrabeðið meðan sprengjurnar falla dregur saman mikið af því sem ævi hennar kennir. Hún gat ekki stöðvað stríðið. Hún gat hins vegar tryggt að þeir sem henni voru faldir væru ekki einir í óttanum.

Slík nærvera er líka köllun í friðsælli aðstæðum: að sjá þann sem verður út undan, sinna þeim sem þarfnast hjálpar og láta eiginleika fólks fá að koma í ljós áður en við dæmum það. Konan sem hafði verið kölluð „gæsin“ varð öðrum athvarf. Í lífi hennar birtist hvernig náð Guðs getur þroskað mannlega veikleika og gjafir til þjónustu við náungann.

Lærdómur

Við lestur þessarar ævi vaknar spurning: Er hér verið að vegsama konu fyrir að afneita sjálfri sér og þola óréttlæti í hlýðni? Sú spurning á rétt á sér. Frásagnir af fórnfúsum konum geta orðið þungbær fyrirmynd ef þær eru notaðar til að kenna öðrum konum að þegja, sætta sig við vanmat og gera aldrei kröfur fyrir sjálfar sig. Heilagleiki Maríu Bertillu réttlætir ekki það sem henni var gert. Ofbeldið á bernskuheimilinu, háðið og niðurlægingin verða ekki góð vegna þess að hún óx að kærleika þrátt fyrir þau. Guð getur leitt gott af sárri reynslu án þess að þeir sem ollu sársaukanum séu leystir undan ábyrgð. Sá sem hvetur aðra til að bera kross sinn verður jafnframt að spyrja hvort hann sjálfur leggi þeim óþarfar byrðar á herðar.

Auðmýkt kristins manns felur ekki í sér að telja sig verðlausan. Hún getur frelsað okkur frá þörfinni fyrir eigin upphefð, en á ekki að svipta okkur reisn, dómgreind eða rétti til verndar. Í ljósi trúarinnar var Bertilla elskuð af Guði áður en hún vann nokkurt kærleiksverk. Þjónusta hennar var svar við þeirri elsku; hún þurfti ekki að ávinna sér mannlegt verðmæti með því að ganga fram af sér.

Við sjúkrabeðin sjáum við líka konu sem tók frumkvæði og bar ábyrgð. Hún aflaði sér hjúkrunarmenntunar, róaði hrædd börn og varð hjá þeim sem gátu ekki flúið þegar sprengjurnar féllu. Þar birtust kunnátta hennar, hugrekki og siðferðileg dómgreind. Við þekkjum ekki til fulls hvernig uppeldið og aðstæðurnar mótuðu hvert val hennar, en við eigum heldur ekki að svipta hana eigin rödd með því að sjá í henni aðeins fórnarlamb.

Minning hennar beinir því kröfu ekki síst að þeim sem fara með vald. Það er ekki nóg að heiðra fórnfúsar konur eftir dauðann; við þurfum að hlusta á þær meðan þær lifa, virða þekkingu þeirra og tryggja að þær njóti sjálfar umönnunar, hvíldar og öryggis. Fordæmi hennar á ekki síður erindi við karla. Prestar og biskupar sem hvetja aðra til fórnfýsi þurfa sjálfir að þjóna, hlusta og gæta velferðar þeirra sem með þeim starfa. Feður og eiginmenn þurfa að axla sinn hlut í umönnun og daglegum skyldum fjölskyldunnar. Kristileg köllun til sjálfsgjafar má aldrei verða krafa um að konur beri byrðarnar svo að aðrir þurfi þess ekki.

Fordæmi Bertillu er ekki fyrirmæli um að þola allt þegjandi. Trúfesti við kærleikann getur líka krafist þess að við mótmælum ranglæti og setjum mörk. Við heiðrum hana fyrir þann kærleika sem hún sýndi og hugrekkið sem þjónustan krafðist. Sú virðing ætti að hjálpa okkur að sjá og meta betur þau sem enn vinna hljóðlátlega við sjúkrabeð annarra. 

Bæn 

Heilaga María Bertilla, þú sem þjónaðir Kristi í sjúkum og þjáðum, bið fyrir okkur. Bið fyrir þeim sem búa við stríð og ótta, sjúklingum sem komast ekki í skjól og þeim sem annast þá. Bið fyrir börnum sem búa við ofbeldi og öllum sem eru vanmetin. Hjálpa okkur með fyrirbæn þinni að vaxa í hugrekki, sjálfsaga og kærleika og vera nærri þeim sem þurfa á okkur að halda. Amen.

Heimildir

[1] Antonio Sicari. Santa Maria Bertilla Boscardin. Ævisöguleg frásögn á vef reglusafnaðar hennar; einkum prentaðar bls. 147–150 og 153–158. ↩1 ↩2 ↩3 ↩4

[2] Vatican News. Santa Maria Bertilla Boscardin, vergine, di Vicenza. Dýrlingur dagsins, 20. október. ↩1 ↩2

[3] Deild Páfagarðs um málefni dýrlinga. Maria Bertilla Boscardin. Æviágrip og upplýsingar um sælugerð, dýrlingatöku og minningardag. ↩1 ↩2 ↩3

[4] Jóhannes XXIII páfi. Prédikun við dýrlingatöku Maríu Bertillu Boscardin, 11. maí 1961. Acta Apostolicae Sedis, 53 (1961), bls. 291–295. ↩1 ↩2

[5] Biskupsdæmið í Treviso. Santa Maria Bertilla Boscardin, Vergine. Æviágrip og bókaskrá, PDF, 2 bls. ↩1 ↩2 ↩3

[6] Associazione Laboratorio Brendola. Casa natale di S. Bertilla Boscardin. 11. janúar 2019. Upplýsingar um foreldra hennar, systkini og uppvöxt. ↩

[7] Píus XII páfi. Ávarp til pílagríma vegna sælugerðar Maríu Bertillu Boscardin, 9. júní 1952. Acta Apostolicae Sedis, 44 (1952), bls. 539–541. ↩

[8] Jóhannes XXIII páfi. Sanctorum fastis: Dýrlingatökubréf Maríu Bertillu Boscardin, 11. maí 1961. Acta Apostolicae Sedis, 53 (1961), bls. 705–713, sérstaklega bls. 709–711 um dyggðir hennar og kraftaverkin fjögur. ↩1 ↩2

[9] Suore Maestre di Santa Dorotea, Figlie dei Sacri Cuori. Santa Bertilla. Um ævi hennar, skapgerð og andlegt líf. ↩

Heilög María Bertilla Boscardin - minning 20. október

Heilög María Bertilla Boscardin Sprengjuflugvélar yfir Treviso, sprengingar í borginni og fólk á leið í skjól. Á sjúkrahúsinu lágu sjúkling...