Flokkur: "Miðaldafræði íslenzk"

  10.03.14. Skrásetjari: Jon Valur Jensson, 162 orð.
Flokkur: Bænamál, Miðaldafræði íslenzk, Ýmis skáld, Guð-fræði (bæði kristin og heimspekileg), Klaustur

Úr Lilju eftir Eystein munk (d. 1361)

 

María, vertu mér í hjarta,

mildin sjálf, því að gjarnan vilda' eg,

blessuð, þér, ef mætta' eg meira,

margfaldastan lofsöng gjalda;

lofleg orð í ljóðagjörðum

listilegri móður Christi

öngum tjáir að auka lengra:

Einn er drottinn Maríu hreinni.

 

Rödd engilsins kvenmann kvaddi,

kvadda af engli drottinn gladdi,

gladdist mær, þá er föðurinn fæddi,

fæddan sveininn reifum klæddi,

klæddan með sér löngum leiddi,

leiddr af móður faðminn breiddi,

breiddr á krossinn gumna græddi,

græddi hann oss, er helstríð mæddi.

 

Þó grét hún nú sárra súta

sverði nist í bringu og herðar,

sitt einbernið, sjálfan drottin,

sá hún hanganda' á nöglum stangast,

armar svíddu af brýndum broddum,

brjóst var mætt. Með þessum hætti

særðist bæði sonur og móðir

sannheilög fyrir græðing manna.

 

Fyrir Maríu faðm inn dýra,

fyrir Máríu grát inn sára

lát mig þinnar lausnar njóta,

lifandi guð með föður og anda.

Ævinlega með lyktum lófum

lof ræðandi á kné sín bæði

skepnan öll er skyld að falla,

skapari minn, fyrir ásján þinni.

      

Fróðlegt sjónvarpsviðtal um Skriðuklaustur og kaþólsk áhrif á Íslandi

 Í nýrri Kilju Egils Helgasonar, endursýndri í gær, átti hann mjög gott viðtal við dr. Steinunni Kristjánsdóttur fornleifafræðing, sem staðið hefur fyrir víðtækum uppgreftri rústa Skriðuklausturs á Austurlandi, fyrsta heildar-uppgreftri klausturs á Norðurlöndum. Vegna þess að klaustrinu og hjúkrunar-húsnæði þess var einfaldlega lokað með siðaskiptunum og ábúendur á jörðinni (oft sýslumenn) tóku sér búsetu í bæjarhúsunum þar, þá hefur húsaskipan þarna, þótt grotnað hafi niður, varðveitzt í óbreyttri mynd að öðru leyti en því, hvernig náttúran braut þetta niður.

Konungur lagði undir sig þessa klausturjörð eins og allar aðrar, ...

Öll færslan - smellið hér til að lesa alla færsluna »

  05.07.12. Skrásetjari: Jon Valur Jensson, 420 orð.
Flokkur: Kirkjusaga, íslenzk, Úr lífi og starfi kirkjunnar, Miðaldafræði íslenzk, Kristindómur og menning, Klaustur

Klaustrin á Íslandi og jarðeignir þeirra

Klaustrin í tímaröð:                          Jarðir sem fylgdu þeim til konungs

 1. Þingeyraklaustur, um 1106–1551                Um 65 jarðir

 2. Munkaþverárklaustur, 1155–1551                57 jarðir

 3. Hítardalsklaustur, 1166–fyr.1270

 4. Þykkvabæjarklaustur í Veri, 1168–1550?     47 jarðir

 5. Flateyjar- & Helgafellsklaustur, 1172–1550   30 jarðir

 6. Kirkjubæjarklaustur, 1186–1542/51?            42 jarðir

 7. Saurbæjarklaustur, fyr.1200–um 1224

 8. Viðeyjarklaustur, 1226–1550                       (fjöldi jarða)

 9. Reynistaðaklaustur, 1295–1551                   46 jarðir

10. Möðruvallaklaustur, 1295/6–1551                67 jarðir

11. Skriðuklaustur, 1493–1552                         um 37 jarðir, 2 hjáleigur

Nánar um kirkjulegar jarðeignir: hér neðar ("Öll færslan").

Öll færslan - smellið hér til að lesa alla færsluna »

Myrkar miðaldir?

Þessi grein birtist í Morgunbl. 4. jan. 2001. Orðhvöss er hún, einkum framan af. Það skýrist af herskáum anda í blaðaskrifum um Þjóðkirkjuna og kristna trú árið 2000, er greinin var rituð; upp hafði því safnazt "réttlát gremja" hjá höf. þessarar greinar. Þótt í lófa lagið væri að lina hér tóninn, eins og betra hefði verið í upphafi, er ótrúverðugt að láta þetta líta neitt öðruvísi út en það gerði, þegar það birtist fyrir ellefu árum. Því er greinin hér óbreytt. –JVJ.

Tilhæfulausar ásakanir á hendur kristindómi og kirkju eru orðnar næsta algengur lestur á síðum þessa blaðs á kristnihátíðarári. Þegar um þverbak keyrir, er ekki auðvelt að leggja frá sér blaðið, hristandi hausinn yfir fáfræði náungans, en umbera allt í nafni málfrelsis. Rennur mér blóðið til skyldunnar þar sem ég nam guðfræði og miðaldafræði við háskóla heima og heiman og get ekki endalaust horft upp á sögufalsanir manna sem hafa það mark og mið að gera aðra jafnfordómafulla og þeir eru sjálfir.

Öll færslan - smellið hér til að lesa alla færsluna »

  19.09.09. Skrásetjari: Jon Valur Jensson, 514 orð.
Flokkur: Fósturvernd, Bænamál, Miðaldafræði íslenzk, Ýmis skáld, Miðaldasaga og kirkjan

Karla-Magnúsar bæn

  • Róms af bás þó ræðu spinni,
  • rekks ei mýkir lyndi það,
  • hefur hann lás í hendi sinni
  • Himnaríkis dyrum að.

Nokkur gömul handrit á ég, þar á meðal vísna- og bænamál, og var vísan sú undarlega úr einu þeirra. Er þar um að ræða 3. erindi úr átta vísna bréfi, ortu af Ólafi Erlindssyni til Jóns í Bót. Er það austfirzkt efni, ritarinn B. Sveinsson í Viðfirði.

En efnið, sem hér fer á eftir, handrit sem ég birti nú þennan hluta úr: Karla-Magnúsar bæn, er fagurlega ritað, en skrifarans eða eiganda ekki getið. Tvískipt er það og hér aðeins birt úr fyrri hlutanum, en í upphafsorðum þess seinni sést, að skrifað er þetta örugglega eftir 1747.

Öll færslan - smellið hér til að lesa alla færsluna »

  23.07.06. Skrásetjari: Jon Valur Jensson, 1374 orð.
Flokkur: Miðaldafræði íslenzk, Skólaspekin

Maurice De Wulf um athyglisverð riteinkenni skólaspekinga

Maurice De Wulf er einn þeirra fræðimanna um skólaspekina, sem höfundur þessara lína hefur leitað mikið til [1]. De Wulf skrifar jafnan ljósan stíl og læsilegan, svo að unun er að, og má telja hann með ritfærustu höfundum eins og Étienne Gilson, Jacques Maritain, Frederick Copleston, Christopher Dawson, M.C. D'Arcy, E.K. Rand, David Knowles og G.R. Evans, sem öll hafa með sínum hætti brugðið ljóma á viðfangsefni miðaldafræða í skýru yfirliti og meitluðum stíl. Eftirfarandi stuttan kafla er að finna í bók De Wulf um heimspeki og siðmenningu á miðöldum [2]. Hann verður nú fyrir valinu, sem fyrsti höfundur í röð greina og þýðinga um skólaspeki hámiðalda, með tilliti til þess, að hér segir hann frá sérstökum rithætti skólaspekinga, sem tengir þá óbeint við hinar merku bókmenntir okkar Íslendinga á miðöldum.

Öll færslan - smellið hér til að lesa alla færsluna »

Ábyrgðarmaður: Jón Valur Jensson guðfræðingur.

Önnur blogg sama höfundar: [jonvalurjensson.blog.is]
[jvj.blog.is]
[krist.blog.is] (þátttaka)
[lifsrettur.blog.is]

Leit

powered by b2evolution free blog software